Nieuwe aflevering van "Op de leestafel": 7de editie
18/04/2007
In de rubriek Op de leestafel vestigen wij uw aandacht op onderwijspublicaties die voor u mogelijk van nut zijn.
Bekijk hier de nieuwste aflevering.
- De term 'publicatie' is ruim op te vatten. Het kan gaan om boeken, artikelen uit tijdschriften, bijdragen uit losbladige aanvulreeksen of uit verzamelwerken, audiovisuele middelen en ander didactisch materiaal, bv. speelleermiddelen. Kortom, elke drager van informatie die vanuit onderwijskundig of pedagogisch oogpunt relevant is, komt in aanmerking voor bespreking.
- Het betreft ‘recente publicaties’, wat niet noodzakelijk wil zeggen dat ze ‘pas verschenen’ zijn.
- Dat een publicatie onder uw aandacht wordt gebracht houdt – uiteraard! – geen aanbeveling (tot aankoop of gebruik) in. Het oogmerk van Op de leestafel is geen ander dan u, geheel vrijblijvend, opmerkzaam te maken op een product dat voor u mogelijk leerzaam of bruikbaar is. Verder dan attenderen reiken de bedoelingen van deze rubriek niet.
- In een nabije toekomst zullen alle afleveringen van Op de leestafel in een databank worden verzameld. De besproken werken zullen er thematisch worden geordend. Er zal worden voorzien in de mogelijkheid tot snelle en efficiënte ontsluiting. De systematische groepering en de zoekrobot zijn natuurlijk bedoeld om de bruikbaarheid (en de ‘houdbaarheid’) van de rubriek te maximaliseren.
- Van elk besproken werk:
- wordt kort ingegaan op de auteur, als dat relevant is tenminste;
- worden inhoud en draagwijdte ontsloten via trefwoorden of lemmata, die niet alfabetisch, maar hiërarchisch zijn geordend (naar afnemend belang dus);
- wordt nader ingegaan op de inhoud;
- wordt soms, ter aanvulling, verwezen naar een vergelijkbare publicatie, een nuttige webstek of iets dergelijks.
Een overzicht van de reeds verschenen afleveringen vindt u hieronder:
- Aflevering 1: Juliaan Van Acker, Probleemgedrag in de klas en agressie op school. Een praktische handleiding, Antwerpen: De Boeck, 2005
- Aflevering 2: Marc Colpaert, Tot waar de beide zeeën samenkomen. Verbeelding, een sleutel tot intercultureel opvoeden, Heverlee/Brussel: LannooCampus/CANON Cultuurcel, 2007
- Aflevering 3: Luc De Man & Walter Vanlerberghe (red.), Lerarenpocket secundair onderwijs. Info voor klas en loopbaan 2006-2007, Brussel: Politeia, 2006
- Aflevering 4: Marc Boone, Mijn groeiboekje, Waasmunster: Abimo, maart 2006³.
- Aflevering 5: Sven Sierens, Mieke Van Houtte, Patrick Loobuyck, Kaat Delrue & Koen Pelleriaux (red.), Onderwijs onderweg in de immigratiesamenleving, Gent: Academia Press, 2006.
- Aflevering 6:
1. Jan Vanhoof & Peter Van Petegem, Kwaliteit van scholen (openbaar) vergelijken? Het zwart-witdenken voorbij, Mechelen: Wolters Plantyn, 2006.
2. Marleen Colpin, Sara Gysen, Koen Jaspaert, Robin Heymans, Kris Van den Branden & Machteld Verhelst, Studie naar de wenselijkheid en haalbaarheid van de invoering van centrale taaltoetsen in Vlaanderen in functie van gelijke onderwijskansen, Leuven: Centrum voor Taal en Onderwijs (KU Leuven), oktober 2006. 75 p., bibl.
Vandaag: De effectieve school, onderwijsvernieuwing
1. J. Van Damme, M.-C. Opdenakker, G. Van Landeghem, B. De Fraine, H. Pustjens & E. Van de gaer, Educational Effectiveness. An introduction to international and Flemish research on schools, teachers and classes, Leuven/Voorburg: Acco, 2006. 93 p., fig., tab., bibl., geen indices.
Geschonken door professor Jan Van Damme.
Auteurs
Een product van het Centrum voor Onderwijseffectiviteit en -evaluatie (KU Leuven).
Sleutelwoorden
Schoolontwikkeling, kwaliteitszorg - het effectievescholenonderzoek - de effectieve school/klas/instructie - scholen (openbaar) vergelijken, rankings - toegevoegde waarde/leerwinst/opbrengsten van onderwijs: cognitieve resultaten (taal, wiskunde) en niet-cognitieve (bv. welbevinden), individuele (bv. succes in het vervolgonderwijs) en collectieve (bv. schoolklimaat) - genderverschillen.
Inhoud
Brengt een overzicht en een stand van zaken van het internationale effectievescholenonderzoek (incl. het effectieve-instructieonderzoek), aangevuld met de resultaten uit de research van voornoemd centrum en van het Steunpunt LOA (Loopbanen van leerlingen en studenten in het onderwijs en de overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt)[1].
Een eerste deel beschrijft de grondslagen van het onderzoek naar effectieve klassen, scholen en systemen en bevat o.m. de rubriek Criteria of effectiveness.
Het tweede deel behandelt de opbrengsten van voornoemd onderzoek, te beginnen met een summier overzicht van resultaten uit buitenlands onderzoek en afsluitend met een gedetailleerder beeld van de researchresultaten van eigen bodem. Dat laatste geschiedt aan de hand van 5 thema’s: onderwijseffectiviteit m.b.t. cognitieve resultaten, idem m.b.t. niet-cognitieve opbrengsten (bv. welbevinden), de invloed van het schoolklimaat, de rol van de genderverschillen en opbrengsten op lange termijn (bv. succes in het vervolgonderwijs).
Afgesloten wordt met Conclusions and perspectives.
2. Sven De Maeyer & Rita Rymenans, Onderzoek naar kenmerken van effectieve scholen. Kritische factoren in een onderzoek naar schooleffectiviteit in het technisch en beroepssecundair onderwijs in Vlaanderen. Research on school Effectivenessenhancing Factors, Gent: Academia Press, 2004. 380 p., fig., tab., bibl, Summary, Curricula vitae, geen ind.
Geschonken door dr. Sven De Maeyer
Auteurs
Beiden zijn verbonden aan de onderwijsondezoeksgroep EduBROn (UA). Onderhavig werk is het gezamenlijke proefschrift waarmee ze gepromoveerd zijn aan de Universiteit Utrecht (dubbelpromotie), 14 dec. 2004.
Trefwoorden
Schooleffectiviteit (+ effectiviteitscriteria, effectmaten) - schooleffectiviteitsonderzoek (historiek, stand van zaken) - differentiële effectiviteit - schoolkenmerken (en) leerlingprestaties - schoolbeleid, schoolorganisatie, schoolklimaat - onderwijskundig leiderschap - leerlingbegeleiding - BSO - TSO - Wiskunde - Begrijpend lezen - het Sociaalaffectieve domein (welbevinden).
Inhoud
“De ene school is de andere niet. Onderzoek heeft aangetoond dat dezelfde leerling op de ene school betere prestaties zal kunnen leveren dan op een andere school. Zelfs als men rekening houdt met leerlingkenmerken zoals intelligentie en sociale herkomst, dan nog blijken scholen soms wel vijf leerjaren van elkaar te kunnen verschillen. Nu is het natuurlijk niet zo dat scholen in die verschillen berusten en het onderwijsbeleid al helemaal niet. Daarom is er een onderzoekstraditie ontstaan naar schooleffectiviteit. Eerder dan vaststellen of de ene school effectiever is dan de andere, wil dit type van onderzoek een antwoord vinden op de waarom-vraag: welke kenmerken van scholen kunnen die verschillen in leerlingprestaties verklaren? De 'body of knowledge' is inmiddels erg groot en over een aantal effectiviteitsbevorderende schoolkenmerken is stilaan consensus ontstaan.
Onderzoek naar kenmerken van effectieve scholen, dat is het centrale thema van deze publicatie. Dat thema is benaderd vanuit twee invalshoeken. Ten eerste wordt verslag gedaan van een empirisch onderzoek naar kenmerken van effectieve scholen, uitgevoerd in het technisch en beroepssecundair onderwijs in Vlaanderen. Ten tweede leggen de onderzoekers deze casus onder de methodologische loep. Ze gaan na aan welke methodologische vereisten schooleffectiviteitsonderzoek moet voldoen om generaliseerbare uitspraken te kunnen doen over kenmerken van effectieve scholen. Afrondend worden enkele methodologische suggesties geformuleerd voor toekomstig onderzoek in dat domein” (achterflap).
3. David Hopkins, School Improvement for Real (serie: Educational Change and Development), Londen - New York: RoutledgeFalmer, 2003². 244 p., fig., tab., bibl., index (op zaken en namen).
Auteur
Hier is Hopkins allicht niet zo bekend; in de Angelsaksische wereld des te meer. Daarom kunt u meer over hem vernemen op p. 3 van: www.nmr.vic.edu.au/Library/conference_2006/registration_form.pdf.
Inhoud
De achterflap geeft de inhoud goed weer:
“As societies continue to set educational goals that are, on current performance, beyond the capacity of the system to deliver, strategies for enhancing student learning through school and classroom intervention have become increasingly important.
Yet, as David Hopkins argues in this book, many of the educational initiatives developed recently under the umbrella of school improvement are inadequate of unhelpful. Simply blaming teachers and delegating financial responsibility, he maintains, has little positive impact on classroom practice. Similarly, school heads who restrict their influence to bureaucratic intervention, ignoring the learning level, should not be surprised when student achievement scores fail to rise. This is the bleak context within which school improvement has to operate today. It is a situation predisposed towards short-term remedies for profound problems, in organisational settings not always conducive to enhancing student achievement and learning.
School Improvement for Real offers a genuine alternative: a strategy for educational change that focuses on student achievement by modifying classroom practice, and adapting the management arrangements within the school to support teaching and learning. It outlines an approach to school improvement that has a medium term, systemic orientation, pro-viding both principles and suggestions for better practice”.
Lemmata ontsluit ik via de inhoudstafel:
-
Educational Reform and School Improvement
-
The Foundations of Authentic School Improvement
-
A Perspective on Educational Change and School Effectiveness
-
School Improvement in an Era of Change
-
Powerful Learning and Powerful Teaching
-
Creating the Conditions for School Improvement
-
Instructional Leadership and Staff Development
-
Patterns of Development and the Process of Cultural Change
-
Differential School Improvement
-
The Policy Context for School Improvement
Aanvullend
Aansluitend enkele teksten van Hopkins, rechtstreeks van het net te plukken: